Reyabilitasyon pou Enstabilite ak Dislokasyon Zepòl
Stephanie Boudreau
Laura Mattes
Zepòl la se youn nan atikilasyon ki pi mobil nan kò a. Li ka fè mouvman nan plizyè direksyon epi fleksibilite sa a fè li gen tandans disloke. Menm jan ak anch lan, li se yon atikilasyon ki gen wotil; sa vle di ekstremite awondi imeris la anbwate nan kavite an fòm kapsil omoplat la. Imajine yon boul gòlf ki poze dousman sou yon ti sipò gòlf. Se yon bon konparezon, dapre Stephanie Boudreau, yon fizyoterapis nan sèvis medsin espòtif Mass General Brigham.
“Atikilasyon zepòl la frajil anpil paske kavite kote zo a chita a pa fon,” Boudreau di. Misk yo se prensipal estabilizatè atikilasyon zepòl la. Men, misk moun pi souvan ranfòse nan sal espò yo—misk devan bra yo, misk dèyè bra yo ak misk pwatrin yo—se pa yo ki pi enpòtan pou kenbe zepòl la estab.
Dapre Boudreau, objektif la se ranfòse ti misk ki travay ansanm pou kenbe zepòl la estab. Pami yo, gen misk ak tandon ki kenbe tèt zo bra a nan kavite zepòl la, ansanm ak misk ki antoure zo plat ki dèyè zepòl la.
Kisa enstabilite zepòl la ye?
Enstabilite zepòl se lè tèt zo bra a soti yon pati oswa nèt nan kavite atikilasyon zepòl la. Dislokasyon souvan vini ak yon dechiri labrum nan, yon tisi fib ki kole sou rebò kavite atikilasyon zepòl la. Yon dechiri labrum ka rive tou san yon dislokasyon. Lansè bezbòl, najè ak lòt atlèt ki repete mouvman ak bra yo anlè tèt yo gen plis risk pou yo fè kalite blesi sa a.
Faktè ki ogmante risk pou zepòl la debwate
Moun ki gen zepòl yo debwate anjeneral fè pati youn nan de gwoup. Premye a se moun ki fè eksperyans chòk nan zepòl la atravè yon aksidan ki fèt sou teren espò a oswa andeyò l. Yo ka fin disloke zepòl yo lè yo fwape yon mi pandan yon match hockey sou glas oswa lè yo tonbe sou yon teren foutbòl ak bra yo lonje, egzanp. Laura Mattes, yon fizyoterapet nan depatman medsin espòtif Mass General Brigham, trete anpil atlèt nan kategori sa a. Zepòl ka debwate fasil tou nan espò tankou okey sou gazon, lakwòs ak jimnastik.
Nan dezyèm gwoup la, zepòl pasyan yo ka debwate pi fasil paske yo gen yon maladi ki afekte tisi ki soutni kò a oswa paske yo fèt ak yon diferans nan estrikti kò yo. Fizyoterapis yo wè pasyan sa yo souvan. Yon egzanp se gen yon kavite zepòl ki ekstrèmeman pa fon. Yo ka dekri pasyan sa yo antanke "dislokatè volontè". Pasyan sa yo, ki souvan jèn, gen atikilasyon ki lach anpil. Se poutèt sa atikilasyon yo debwate pi fasil e pi souvan.
Tretman blesi nan zepòl
Apre zepòl ou debwate, si li pa retounen nan plas li poukont li, yo rekòmande pou ou chèche swen medikal nan sal ijans, nan yon sant swen ijan oswa nan klinik yon doktè. Souvan, yo ka trete yon zepòl ki disloke avèk fizyoterapi (PT). An jeneral, y ap bezwen egzamine ou epi fè radyografi pou wè si zepòl ou gen blesi ki ka mande yon operasyon.
Lè sa apwopriye, yo itilize fizyoterapi. Boudreau ak Mattes ede pasyan yo fè zepòl yo bouje pi byen anvan. Apre sa, yo kòmanse yon pwogram pou ranfòse misk ki kenbe zepòl la estab.
Dapre Mattes, pou kenbe zepòl la estab, ou bezwen travay sou tout kò a. “Nou travay pou ranfòse misk nwayo yo epi nou esplike pasyan yo kijan apwòch sa a ki gen plizyè faktè kontribye nan siksè reyabilitasyon zepòl yo.” Fizyoterapet yo anseye pasyan yo kijan pou yo pozisyone zepòl yo kòrèkteman epi kijan pou yo kenbe yon bon pozisyon ki bon pou tout kò a; yo sijere egzèsis pou konbat enstabilite zepòl epi yo konseye yo sou lòt fason pou anpeche zepòl la disloke ankò. Yon seri sesyon fizyoterapi anjeneral dire ant 8 ak 16 semèn, selon ka endividyèl la.
Dapre Boudreau ak Mattes, yon zepòl ki debwate pa vle di yon atlèt oblije kite espò l ap pratike a. “Nou fè atlèt nou yo konnen anjeneral yo ka kontinye pratike espò yo chwazi a. Fizyoterapi ka ede yo fè sa,” Boudreau di.