Anpeche domaj po ki soti nan reyon UVA ak UVB

Referans ak reyon UVA ak UVB toupatou, soti nan zòn krèm pwotèj solèy nan famasi rive nan aplikasyon meteyo sou telefòn mobil ou. Men, ki diferans ki genyen ant reyon UVA ak UVB, epi ki enpak sa genyen sou po ou ak sante ou?

Enèji solèy la ban nou chalè ak limyè. Solèy la bay tou radyasyon iltravyolèt (UV) ou pa ka santi ni wè. Ekspozisyon repete ak radyasyon UV, espesyalman reyon UVA ak UVB, ka gen efè ki danjere menm efè ki ka lakòz lanmò sou po ou, se sa Shawn Demehri, MD, PhD. Doktè Demehri se yon manm fakilte nan Mass General Brigham Cancer Institute epi li se direktè Massachusetts General Hospital High Risk Skin Cancer Clinic.

UV se pi gwo faktè ki ka lakòz kansè lakay moun, menm pi fò pase lafimen sigarèt,” se sa Doktè Demehri di. American Cancer Foundation estime prèske 98,000 moun pral resevwa yon dyagnostik melanòm an 2023. Prèske 8,000 moun pral mouri akòz maladi sa a.

UVA kont Reyon UVB

Doktè Doktè Demehri esplike reyon UVA ak UVB yo gen longèdonn diferan, sa ki fè yo afekte po a nan fason diferan.

• UVA: UVA gen yon longèdonn ki pi long epi li antre pi fon nan po a, rive nan kouch ki anba sifas la. Reyon UVA yo asosye ak vyeyisman po a ak enflamasyon, epi yo ka mennen nan kansè po.
• UVB: Reyon UVB yo, ki gen longèdonn ki pi kout, lakòz po a boule. UVB se youn nan prensipal kòz chanjman (mitasyon) nan selil po yo ki lakòz kansè po.

Ou ka wè Endis UV (UV Index) la sou aplikasyon meteyo ak nan rapò meteyo yo. Endis sa a se previzyon National Weather Service fè sou nivo ekspozisyon ak radyasyon UV selon kote ou ye. Menmsi enfòmasyon sa a itil, sa ki pi enpòtan se mete pwoteksyon kont solèy chak fwa ou deyò pandan lajounen, kèlkeswa kote ou ye nan mond lan oswa kèlkeswa valè Endis UV la,” Doktè Demehri mete aksan sou sa.

Kijan radyasyon UV afekte po a

Reyon UV yo gen anpil efè sou po a. Gen kèk ki parèt tousuit, tandiske lòt yo ka pa parèt pandan plizyè ane. Efè ekspozisyon ak UVA ak UVB ou ka remake tousuit yo gen ladan:

• Bwonzaj: Po a vin pi fonse; se reyaksyon natirèl pwoteksyon kò ou pou diminye domaj ekspozisyon ak reyon UV yo ka lakòz sou po a.
• Kout solèy: Domaj reyon UV yo lakòz sou po a parèt tankou plak po ki cho, wouj, ak fè mal. Apre sa, po a ka kòmanse grate epi dekale.

Doktè a fè konnen efè ekspozisyon ak reyon UV ki akimile sou tan—tankou plizyè gwo kout solèy pandan lavi ou oswa bwonzaj nan kabin bwonzaj—ka lakòz maladi po ki pi grav. Demehri. Sa yo enkli:

• Vyeyisman po a: Liy fen, rid, tach de grenn (freckles), ak tach fonse parèt apre po a ekspoze ak reyon UV repete.
• Kansè po: Radyasyon UV ka lakòz melanòm ak lòt kalite kansèpo ki pa melanòm, tankou kansè selil eskamez (squamous cell carcinoma) ak kansè selil bazal (basal cell carcinoma). Gen kèk kansè po ki ka gaye nan lòt pati nan kò a si yo pa trete yo rapidman.

Chwazi bon pwoteksyon kont solèy

Li fasil pou pwoteje po ou kont efè danjere reyon UVA ak UVB yo, depi ou konnen kijan pou fè sa. Pi bon fason pou pwoteje po ou kont reyon solèy yo se kouvri li ak rad,” se sa Doktè Demehri di. Chèche chapo ak rad ki bloke limyè vizib oswa rad espesyal pou pwoteksyon kont solèy ki gen yon Faktè Pwoteksyon Iltravyolèt (UPF).

Toujou mete krèm pwotèj solèy sou pati nan kò ou rad pa kouvri. Krèm pwotèj solèy yo travay nan youn nan de fason sa yo:

1. Absòban: Krèm sa yo gen sibstans chimik tankou avobenzone ak octisalate, ki absòbe reyon UV yo.
2. Reflektif: Yo rele yo tou krèm bloke solèy (sunblock). Yo sèvi ak mineral tankou diyoksid titàn (titanium dioxide) ak oksid zenk (zinc oxide), ki reflete reyon UV yo natirèlman.

Chèche etikèt krèm pwotèj solèy ki presize pwoteksyon kont UVA.ak ...ak pwoteksyon kont UVB, oswa pwodwi ki make “broad spectrum” (gwo espèk), sa ki jeneralman vle di yo bay pwoteksyon kont toude reyon UVA ak UVB, se sa Doktè Demehri di.

“Si ou gen nenpòt dout sou efikasite li, chwazi yon krèm pwotèj solèy ki gen mineral ki bloke tout bagay.” Sa yo ofri pi bon pwoteksyon an. Nou rekòmande li bay pasyan yo, menm si li ka kite yon tach blan vizib sou po a lè yo aplike li,” li ajoute.

Lè w ap chwazi yon krèm pwotèj solèy, li enpòtan pou konsidere nivo SPF la, oswa faktè pwoteksyon kont solèy la. Doktè Demehri rekòmande krèm pwotèj solèy ki gen omwen SPF 30, paske li bloke plis pase 95% reyon UV yo. Men, pa gen nesesite pou depanse plis lajan pou jwenn yon SPF ki pi wo pase sa.

Gen yon gwo ogmantasyon nan pwoteksyon an lè ou pase soti nan SPF 15 pou rive nan SPF 30. Men, lè ou rive nan SPF 30, ou prèske rive nan nivo maksimòm pwoteksyon an. “SPF 50 ak SPF 70 pa ajoute anpil plis pwoteksyon,” li di.

Avèk nenpòt krèm pwotèj solèy, bagay ki pi enpòtan an se mete li ankò souvan. Chwazi yon pwodwi ou kapab peye pou itilize an kantite ki apwopriye. Mete li ankò chak 2 èdtan lè ou deyò,” se sa Doktè Demehri konseye.

Yon lis verifikasyon pou anpeche domaj po ki soti nan reyon UV yo

Pi bon fason pou pwoteje tèt ou kont domaj po se anpeche yo rive. Doktè Doktè Demehri bay lis verifikasyon sa a pou pwoteje po ou kont reyon UV yo:

• Kouvri po ou ak rad ki gen twal sere oswa rad ki fèt pou pwoteksyon kont solèy ki gen UPF 30+, epi sonje mete yon chapo ak linèt solèy.
• Mete krèm pwotèj solèy chak jou, menm lè gen nyaj ak pandan sezon ivè. Aplike yon idratan pou figi ki gen krèm pwotèj solèy chak maten, menm si ou planifye rete andedan kay la.
• Chwazi yon krèm pwotèj solèy gwo espèk ki gen SPF 30 oswa plis. losyon oswa espre krèm pwotèj solèy. Krèm pwotèj solèy ki baze sou mineral yo ofri pi bon pwoteksyon an.
• Aplike krèm pwotèj solèy la 30 minit oswa mwens anvan ou soti.s anvan ou ale deyò, epi mete li ankò chak 2 èdtan ak apre ou fin naje oswa fè egzèsis.
• Evite rete anba solèy dirèk ant 10 è nan maten ak 2 è nan apremidi. lè reyon yo pi fò.
• Pa janm itilize kabin bwonzaj.

Si ou gen kesyon oswa enkyetid konsènan domaj reyon UV yo oswa kwasans ki pa nòmal sou po ou, konsilte yon dèmatològ. “Pifò klinik dèmatoloji Ozetazini konsantre sou prevansyon ak tretman kansè po,” se sa Doktè Demehri di.