false

Sentòm psikoz: Kijan pou ede nan yon ijans

Kontribitè
Phillip L. Rice, Jr., MD
Yon moun lonje bra dwat li pou konsole yon fanm ki pi gran ki mete yon mayo woz sou zepòl li pandan l chita ap gade ak enkyetid ak tou de men l kwaze bò bouch li.
style
palette-deep-blue
showJumplinks
true

Si ou avèk yon moun ki ka fè yon epizòd psikoz, li enpòtan pou pa agrave konpòtman iregilye a, paske sa ka vin danjere.

Doktè Phillip L. Rice, Jr., MD, chèf medsin ijans nan Salem Hospital, Mass General Brigham, revize sentòm ak siy psikoz lakay granmoun epi li bay kèk etap enpòtan ou ka pran pou kenbe tout moun an sekirite.

Kisa ki psikoz?

Psikoz se yon eta mantal kote yon moun aji yon fason ki montre li dekonekte ak reyalite a. Yo ka gen sentòm tankou alisinasyon oswa delizyon, ki gen ladan l wè oswa tande bagay ki pa la. Yo ka eksprime kwayans nan bagay yo konnen ki pa vre. Yo ka kwè yo nan yon misyon espesyal oswa yo gen pouvwa oswa konesans espesyal ke lòt moun pa genyen.

Etap 1: Evalye siy psikoz lakay granmoun.

Moun ki gen psikoz an jeneral aji yon fason ki eksite oswa ensèten, ki ka rive jiska panik. Si ou kwè ke yon moun ou avèk li ap fè eksperyans sentòm psikoz, verifye siy komen yo:

Siy ak sentòm psikoz

  • Itilize yon langaj ki prese oswa ki ralanti.
  • Itilize yon langaj ki pa gen sans oswa ki pa byen konstwi
  • Chanje sijè souvan
  • Eksprime kwayans ki pa reyalis
  • Gen difikilte ak memwa
  • Wè oswa tande bagay ki pa la.
  • Gen difikilte pou konsantre oswa kenbe atansyon

Yon epizòd psikoz ka fè moun pè. Men eseye sonje ke souvan moun k ap viv sa a pi pè pase w. Eseye rete toujou prezan epi mande èd lè w santi li kòrèk pou w fè sa.

Phillip L. Rice, Jr., MD

  • Emergency Medicine Doctor, Mass General Brigham

Etap 2: Kenbe yon atitid kalm epi ofri sipò pandan yon epizòd psikoz.

Epizòd psikoz yo ka souvan deklanche pa laperèz ak enkyetid. Moun lan ka ap reyaji ak yon santiman ensètitid sou kote li ye oswa sou sa k ap pase nan moman an, oswa li ka ap montre sentòm yon twoub sante mantal ki pi konplèks. Bagay ki pi enpòtan ou ka fè lè w wè yon moun ap fè yon epizòd psikoz se rekonèt li epi sipòte moun lan. Swiv etap sa yo pou eseye kenbe yon sitiyasyon enprevizib anba kontwòl:

Fè:

  • Rete kalm epi aji avèk jantiyès.
  • Koute moun lan epi prete atansyon ak sa li di.
  • Montre konpasyon ak konpreyansyon.
  • Dakò ak detrès oswa fristrasyon moun lan epi valide yo.

Pa fè:

  • Agrave sitiyasyon an lè ou konfwonte moun lan, diskite, oswa kritike li.
  • Jije oswa pa dakò avèk kwayans oswa pèsepsyon moun lan.

Etap 3: Rele 9-1-1 pou jwenn èd.

Si yon epizòd psikoz vin vyolan oswa danjere, rele 9-1-1. Si li poko rive nan pwen sa a, gen liy asistans sante mantal ki disponib. Yo jere sitiyasyon an tan reyèl tankou epizòd psikoz.

Si ou bezwen èd ann Anglè oswa an espanyòl, rele 1-800-662-HELP.

Nimewo sa a se Liy Asistans Sante Mantal SAMHSA, Administrasyon Sèvis Sante Mantal ak Abi Sibstans. Pwofesyonèl ki resevwa fòmasyon ka evalye sitiyasyon ou epi dirije ou nan yon sèvis oswa yon ajans ki ka ede nan yon ijans. Sèvis sa a gratis epi li disponib ann Anglè ak an espanyòl.

Kòz psikoz lakay granmoun

Chak ka psikoz se diferan. Psikoz se yon sentòm, se pa yon maladi, epi souvan kòz la ka pa klè.

Psikoz pa ra. Jiska 3 sou 100 moun pral fè yon epizòd psikoz nan yon moman nan lavi yo. Souvan psikoz kòmanse nan fen adolesans oswa nan laj 20 lane, epi apeprè 100 000 jèn moun fè eksperyans psikoz chak ane nan Etazini. Granmoun ki gen demans oswa lòt maladi newolojik ka gen plis risk pou fè psikoz tou.

Gen plizyè bagay ki asosye ak kòmansman yon epizòd psikoz. Yon epizòd ka rive kòm yon reyaksyon a kondisyon oswa evènman imedyat. Oswa li ka rezilta yon kondisyon sante mantal. Kondisyon sante mantal ki ka lakòz psikoz se:

  • Eskizofreni
  • Maladi bipolè
  • Twoub eskizoafektif
  • Depresyon

Ki sa ki ka deklanche yon epizòd psikoz?

Psikoz ka deklanche pa yon pakèt faktè mantal, fizik, ak emosyonèl, tankou kondisyon sante mantal yo mansyone pi wo a. Nenpòt nan kòz sa yo ka kontribye tou pou deklanche yon epizòd:

Lòt siy avètisman psikoz

Yon moun ka montre chanjman nan konpòtman anvan yon epizòd psikoz ki ka di anpil bagay. Kèk siy avètisman ta ka gen ladan:

  • Aji ak paranoya oswa ak yon lè sispèk
  • Gen pwoblèm pou dòmi
  • Gen pwoblèm pou panse oswa kominike klèman oswa lojikman (pwoblèm lapawòl, poz)
  • Pase plis tan pou kont li; retire tèt li nan lavi sosyal
  • Gen santiman etranj oswa pa gen okenn santiman ditou
  • Montre yon mank de swen konsènan pwòpte oswa ijyèn pèsonèl
  • Difikilte pou fè diferans ant fantezi ak reyalite
  • Montre yon bès toudenkou nan nòt oswa nan pèfòmans travay

Jere yon ijans psikoz.

Yon epizòd psikoz ka santi li twoublan epi enprevizib pou tout moun ki nan sitiyasyon an. Men, sonje li pwobableman pi efreyan toujou pou moun k ap viv eksperyans sa a li menm. Rete kalm, koute, epi pa agrave sitiyasyon an. Si ou kapab, fè tout sa ou kapab pou ofri yon prezans kalm epi anpeche sitiyasyon an vin pi grav.