Ki diferans ki genyen ant yon kis ak yon timè?
Si w jwenn yon boul oswa yon anflamasyon yon kote sou kò w, ou ka mande tèt ou: Èske sa se yon kis? Èske se yon timè? Ki diferans lan? E kisa mwen ta dwe fè?
Li byen komen pou w jwenn yon boul oswa yon bos sou kò w. Pifò ladan yo pa gen rapò ak kansè. Premye etap la, kèlkeswa sa k rive, se pa bay tèt ou twòp kè sote,” di Douglas Scott Micalizzi, MD, PhD. Doktè Micalizzi se yon onkològ epi direktè klinik nan Klinik Deteksyon ak Dyagnostik Kansè Bonè nan Mass General Brigham Cancer Institute nan Waltham. Pran yon ti tan pou poze tèt ou kesyon espesifik sou sa w jwenn nan. Sa ap ede w detèmine si w bezwen chèche swen medikal.
Doktè Micalizzi rekòmande pou w chèche swen medikal san pèdi tan si w gen lòt sentòm espesifik toupre yon boul oswa yon bos. Si zòn nan fè mal, cho, wouj, oswa l ap koule likid, sa se yon bagay ki pi enkyetan pou yon enfeksyon epi ou ta dwe rele doktè ou. Men, si se jis yon boul oswa yon bos san okenn lòt sentòm, lè sa a li fè sans pou siveye zòn nan pou omwen yon koup de jou oswa menm kèk semèn epi wè ki jan l ap chanje,” li eksplike.
Timè kont kis
“Moun souvan panse ke kis yo se kondisyon ki pa kansè, epi yo ka sipoze ke tout timè se kansè. Sepandan, yon timè kapab swa benign oswa kansè, epi yon kis kapab swa benign oswa kansè tou,” Doktè Micalizzi di.
Yon kis se yon sak tankou yon balon ki plen ak likid, lè oswa yon lòt sibstans. kis ka rive lè yon bagay bouche yon glann oswa lòt drenaj kòporèl. Sa lakòz sibstans la akimile, epi kò a bati yon sak alantou sibstans la.
Kis ka parèt nenpòt kote sou kò ou. Malgre yo ka nenpòt gwosè oswa fòm, anpil ladan yo wonn, yo gen kwen lis, epi yo santi yo tankou yo ka woule anba dwèt ou.
Majorite kis yo pa gen rapò ak kansè,” Doktè Micalizzi di. Yon kis se anjeneral yon kondisyon benign. Men pafwa yo bezwen vide oswa retire paske yo ka lakòz sentòm.
Kontrèman, timè yo se an jeneral koleksyon tisi ki pi solid. Yo rive lè selil yo grandi san kontwòl lè yo pa ta dwe, oswa lè selil yo pa mouri lè yo ta dwe.
Timè ka rive nenpòt kote sou oswa andedan kò a.
Kalite kis
Gen plizyè santèn kalite sist, ak anpil kòz posib diferan. Pa egzanp, yon sist ka fòme lè yon kanal lèt nan tete a bouche, yon folikil cheve domaje, oswa yon glann anba po a bouche. Gen kèk sist ki andedan kò a epi yo ka koze pa lòt kondisyon medikal, tankousendwòm ovè polikistik (PCOS).
Kèk kalite kis po komen yo enkli:
- Epidèmoid: Yo rele yo tou kis sebase, sa yo fòme nan pati siperyè folikil cheve yo epi anjeneral yo plen ak keratin, yon kalite pwoteyin yo jwenn nan cheve w, po w, ak zong ou. Kis epidèmoid anjeneral gen yon ti pwent oswa yon pwen (punctum) epi yo parèt nenpòt kote sou kò a, men yo pi komen sou figi, kou, ak tò.
- Gangliyon: Sist sa yo plen ak yon sibstans ki sanble ak larim epi yo fòme nan po a alantoujwenti ou yo, anjeneral sou men an ak ponyèt la, men yo ka sou jenou an ak pye a. Yo ka parèt akòz mouvman repetitif oswa estrès sou sèten jwenti, sitou nan espò tankou jimnastik.
- Trikilèm: Sist trikilèm, oswa sist pilar, sitou fòme sou po tèt la. Yo sanble ak sist epidèmoid paske yo fòme nan folikul cheve epi yo plen ak keratin. Sepandan, yo pa gen yon pwen (punctum) epi anjeneral yo parèt an gwoup nodil fèm ki won.
Kalite timè
Gen twa kalite timè jeneral:
- Benen: Yon timè benign ka vin pi gwo, men li rete nan menm zòn jeneral kote li te kòmanse a. Timè benign pa gen okenn selil kansè epi souvan yo pa bezwen tretman sof si y ap lakòz sentòm ki deranje w.
- Premalign: Timè sa yo poko kansè, men yo ka vin malin. Yo ka trete yo ak yon apwòch "obsèrve epi tann", kote yon founisè swen sante kontwole w sou yon peryòd tan. Oswa yo ka mande pou retire yo pou diminye chans pou yo vin malin.
- Malin: Timè sa yo se kansè. Yo ka grandi epi gaye (metastaz) nan lòt zòn nan kò a, epi yo mande tretman.
Mwen toujou ankouraje moun yo pou yo konnen kò yo byen pou yo ka rekonèt nenpòt chanjman ki ta ka endike yon pwoblèm sante. Kansè se yon dyagnostik ki ra—li enpòtan pou pa prese konkli epi sipoze ke chak boul oswa bos se kansè.
Douglas Scott Micalizzi, MD, PhD
- Onkològ
- Mass General Brigham Cancer Institute
Kijan pou konnen si yon boul se yon timè oswa yon kis
Si ou jwenn yon boul oswa yon bos, ou ka poze tèt ou plizyè kesyon. Repons yo ap ede ou evalye sitiyasyon an epi yo ka ede yon founisè swen sante detèmine pwochen etap yo nan deside si se yon sist kont yon timè.
- Ki kote li ye sou kò ou?
- Èske boul la oswa bos la trè di, oswa èske li mou epi fasil konprese?
- Èske ou te fè yon blesi oswa yon chòk nan zòn sa a nan kèk jou ki sot pase yo? Yon blesi, menm yon ti aksidan ou apèn sonje, ta ka fasilman eksplike yon boul oswa yon bos.
- Èske li sansib oswa fè mal lè ou manyen li? Si wi, sa ta ka endike yon enfeksyon oswa lòt enflamasyon, olye de yon timè oswa yon kis.
- Èske ou gen lòt sentòm, tankou doulè, demanjezon, po ki gen koulè anòmal, likid k ap koule nan zòn nan, oswa lafyèv? Ankò, sentòm sa yo souvan asosye ak enfeksyon, olye de yon timè oswa yon kis.
- Èske boul la oswa bos la ap vin pi mal oswa ap amelyore? Èske li ap chanje oswa li rete menm jan an? Yon timè kansè pa vini epi ale,” Doktè Micalizzi di. ''Donk, si yon boul oswa yon bos ap pèsiste oswa ap vin pi gwo, ou ta dwe pran yon randevou ak doktè ou''
Si ou gen siy enfeksyon oswa si boul la vin pi gwo nan yon ti tan, chèche swen medikal Men si se pa sa, Doktè Micalizzi rekòmande pou ou kontwole boul la pandan kèk jou, oswa pandan tout yon sik règ si boul la nan tete ou pou detèmine si li disparèt.
''Si boul la pèsiste, premye etap la ta dwe kontakte founisè swen prensipal ou (PCP). Yo ka ede eksplore enkyetid ou epi dirije ou sou etap pou jwenn plis enfòmasyon, tankou yonmamografi, tès imaj, tès san, oswa byopsi.''
JJwenn yon nouvo boul oswa yon bos sou kò ou ka lakòzenkyetid, men Doktè Micalizzi ensiste sou lefèt ke vas majorite sist ak timè yo pa kansè. ''Mwen toujou ankouraje moun yo pou yo konnen kò yo byen pou yo ka rekonèt nenpòt chanjman ki ta ka endike yon pwoblèm sante. Kansè se yon dyagnostik ki ra—li enpòtan pou pa prese konkli epi sipoze ke chak boul oswa bos se kansè. Men an menm tan, pa inyore bagay k ap vin pi mal."