Ak Kisa yon estwok sanble?

Chak segonn konte lè yon moun ap fè yon estwok. Pandan yon estwok, sikilasyon san nan sèvo a vin deranje pa yon boul san oswa yon senyen nan sèvo, sa ki domaje tisi nan sèvo a. Plis tan pase san tretman pou yon estwok, plis risk ou ap devlope andikap grav, paralizi, oswa menm lanmò.

Yon tretman, yo rele TPA oswa tisi aktivatè plasminojèn, ka fonn boul san an ki lakòz yon estwok epi retabli sikilasyon san an—men sèlman si yo bay li ase vit. “Li dwe bay nan yon tan ki limite – anjeneral andedan 4.5 èdtan apre aparisyon sentòm yo,” eksplike Natalia S. Rost, MD, MPH, FAAN, FAHA. Doktè Rost se yon newològ nan Mass General Brigham epi chèf Divizyon estwok nan Massachusetts General Hospital.

Men, Ak Kisa yon estwok sanble tout bon? Pandan eksperyans chak moun kapab diferan, gen kèk siy avètisman komen pou w veye. Doktè Rost montre ou kijan pou idantifye siy ak sentòm ki ka fè konnen ou fè yon estwok, epi li ensiste sou enpòtans tretman rapid.

Siy fizik ak sentòm yon estwok

Lè w ap konsidere estwok, sonje F.A.S.T. American Stroke Association (ASA) pataje siy avètisman sa yo:

• F pou figi ki tonbe: Èske yon bò nan figi a santi l angoudi oswa li tonbe? Èske souri moun nan pa balanse, kote yon bò parèt plis leve pase lòt la?
• A pou feblès nan bra: Èske yon bra santi l fèb oswa angoudi? Èske yo ka leve chak bra menm kantite, oswa èske youn ap bese anba?
• S pou difikilte pou pale: Èske moun nan ap trennen pawòl li oswa ap lite pou l pale?
• T pou tan pou rele 9-1-1: Rele pou èd ijans le pi vit ou remake nenpòt sentòm epi note ki lè yo te parèt.

Plis dènyèman, yo te ajiste akwonim FAST la pou “BE FAST,” pou ajoute de lòt sentòm komen estwok:

• B pou pèt balans
• E pou pwoblèm je (pèt vizyon toudenkou oswa vizyon doub)

“Akwonim sa yo ede pasyan yo ak fanmi yo, zanmi yo, oswa menm moun ki la a idantifye sentòm estwok. Sa ede paramedik yo tou pou yo rete ipè-vijilan lè yo rele yo pou evalye aparisyon sentòm toudenkou–epi pou yo gen yon gwo endèks sispèk. Paske nan ka estwok, li pi bon pou w pran prekosyon pase pou w regrèt, ” Doktè a di. Rost.

Lòt siy ak sentòm fizik yon estwok ka gen ladan :

• Pèdi sansasyon
• Yon gwo maltèt toudenkou, yo souvan rele yon maltèt “kout loraj”
• Mouvman pati kò ki pa nòmal pasyan an pa ka kontwole

Siy ak sentòm koyitif yon estwok

Paske estwok rive nan sèvo a, anplis de lakòz sansasyon fizik ak doulè, yo ka afekte tou fason moun ap trete evènman an pandan l ap rive. Siy ak sentòm koyitif yon estwok ka gen ladan :

• Konfizyon
• Difikilte pou konprann oswa sonje

Ak kisa yon mini estwok sanble?

“Yon mini estwok se yon lòt non pou yon atak iskemik pasajè (TIA) epi li souvan yon move tèm,” di Doktè a. Rost.

Nan yon TIA, entèripsyon sikilasyon san nan sèvo a se sèlman tanporè. Sa ka rive akoz yon boul san ki deplase oswa yon ti senyen—yo rele sa mikwo-emoraji.

Siy ak sentòm yon TIA sanble ak yon estwok tipik men yo pa pèmanan epi anjeneral yo dire 5 minit oswa mwens.

“Pafwa, pèt tanporè fonksyon sèvo a pa minè ditou; yon moun ka vin paralize, pèdi lapawòl, oswa pèdi vizyon.” Nan TIA, fonksyon sa yo toujou retounen. Men menm si fonksyon an retounen byen vit, kèk domaj nan sèvo ka deja fèt. Se poutèt sa, wè yon espesyalis pi vit posib pou evalye si domaj te fèt se sèl etap pou swiv apre yon TIA,” di Doktè a. Rost.

TIA ka yon siy avètisman yon estwok konplè pral rive byento—dapre Sant pou Kontwòl ak Prevansyon Maladi (CDC), 1 sou 3 moun ki fè yon TIA pral fè yon gwo estwok nan yon ane san tretman apwopriye.

“Sentòm TIA yo bezwen trete ak menm ijans ak yon estwok tipik. Pa ezite, rele 911!” Doktè Rost ensiste.

Rekiperasyon apre yon estwok

Depann de gravite estwok la, ak kote li te rive nan sèvo a, moun ka fè eksperyans efè sa yo apre yon estwok:

• Paralizi oswa feblès sou toude bò, oswa sou yon bò nan kò a
• Pwoblèm ak langaj, konpreyansyon, memwa, atansyon, ak kontwòl emosyon
• Difisil pou pale, mastike, ak vale
• Difikilte nan fonksyon kòporèl tankou kontwòl entesten ak blad pipi
• Pwoblèm sante mantal tankou depresyon oswa enkyetid

Rekiperasyon apre estwok se inik. Yon fwa kondisyon ou estabilize, ekip swen sante ou a, ki dirije pa yon espesyalis newoloji e ki gen ladan founisè swen prensipal ou (PCP), devlope yon plan tretman selon bezwen endividyèl ou.

“Plan tretman sa a pral gen ladan tou de sèvis reyabilitasyon (tankou terapi fizik, okipasyonèl oswa lapawòl), ansanm ak yon plan pou prevansyon estwok nan lavni,” Doktè a di. Rost.

Gen kèk moun ka bezwen reyabilitasyon entansif, men anpil ka reprann fonksyon yo sou tan. Finalman, rekiperasyon posib.

“Règ ki pi enpòtan nan rekiperasyon apre yon estwok se pa janm abandone.” Vwayaj chak moun ka pèsonèl, men avèk sipò, swen, ak efò chak jou, pwogrè inevitab. Estwok ka prevni. Li ka trete. Li ka konbat. Travay sere ak newològ ou ak doktè swen prensipal ou pou ede w reyalize objektif ou yo,” di Doktè a. Rost di.