Poukisa mwen toujou gen mal tèt? Konprann diferan kalite mal tèt

Mal tèt yo twò komen—epi souvan, li difisil pou idantifye kòz yo. Yo ka koze pa tout kalite bagay, soti nan dezidratasyon rive nan enfeksyon sinis rive nan fatig nan je. Sòf si yo grav, mal tèt okazyonèl anjeneral pa yon rezon pou enkyetid. Men, si w ap fè eksperyans doulè nan tèt pi souvan, ou ka anvi rive nan fon pwoblèm nan.

“Li ka difisil pou idantifye kòz doulè nan tèt,” di Shuhan Zhu, MD, yon newològ nan Mass General Brigham Neuroscience Institute ak direktè klinik John R. Graham Headache Center nan Brigham and Women's Faulkner Hospital. “Men, si mal tèt yo ap deranje lavi w, ou ta dwe chèche swen. Gen tretman efikas ki ka ede w santi w pi byen.”

Doktè Zhu dekri maladi mal tèt komen, ak sa pou w fè sou yo.

Kalite maltèt prensipal ak kòz

Ki sa ki lakòz yon maltèt? Li konplike. Gen anpil kategori mal tèt, kèk ki komen ak kèk ki ra. Mal tèt ki rive poukont yo—ki pa koze pa yon lòt pwoblèm medikal—yo konnen yo kòm twoub mal tèt prensipal.

Pifò mal tèt prensipal fè pati youn nan twa kalite:

1. Mal tèt tansyon
2. Migrèn
3. Mal tèt an grap (ak lòt sefalalji otonòm trijeminal)

Mal tèt tansyon

Mal tèt tansyon yo se kalite mal tèt prensipal ki pi komen. Yo abityèlman pataje karakteristik sa yo:

• Sentòm yo: Doulè a jeneralman varye ant mwayen ak modere.
• Kote: Yo ka rive nan dèyè tèt la ak kou a, devan tèt la ak tanp yo, oswa dèyè je yo. Anjeneral, yo afekte tou de bò tèt la.
• Kòz: Mal tèt sa yo souvan koze pa estrès oswa tansyon ki mennen nan sere misk yo nan kou, figi, oswa tèt. Yo kapab tou deklanche pa chanjman nan atitid, enkyetid, oswa mank dòmi.
• Ki moun ki afekte: Mal tèt tansyon yo komen pandan tout lavi. Yo ka kòmanse nan anfans oswa adolesans epi kontinye pandan tout laj granmoun.
• Dire: Si yo pa trete, mal tèt tansyon ka dire soti nan kèk èdtan rive nan kèk jou.

Migrèn

Migrèn se dezyèm kalite maltèt prensipal ki pi komen. Men, paske yo gen tandans pi grav, yo se rezon ki pi souvan ki fè pasyan yo vini nan klinik mal tèt, Doktè Zhu di.

Migrèn se yon kalite mal tèt ki retounen souvan, ki an jeneral gen karakteristik sa yo:

• Sentòm yo: Migrèn ka lakòz yon doulè ki bat, ak entansite ki varye ant modere ak grav. Yo souvan akonpaye ak kè plen, vomisman, ak sansiblite pou limyè, bri, ak sant. Migrèn kapab lakòz tou chanjman nan vizyon ke yo rekonèt kòm ora.
• Kote: Migrèn gen plis chans pou yo rive sou yon sèl bò tèt la pase mal tèt tansyon. Doulè ka rive nenpòt kote nan tèt la.
• Kòz: Migrèn gen yon gwo eleman jenetik, epi yo souvan pase nan fanmi yo. Menm si ou pa gen yon istwa sante fanmi migrèn, lòt faktè ka ogmante risk la tou. Pa egzanp, moun ki fè eksperyans evènman twomatik byen bonè nan lavi yo gen yon pi gwo risk pou yo devlope migrèn lè yo granmoun.
• Deklanchè: Anpil faktè ka deklanche yon migrèn. Sa yo enkli mank dòmi, ba nivo sik nan san, sant fò, chanjman òmon, oswa sèten kalite manje (tankou alkòl oswa kafeyin).
• Ki moun ki afekte: Nenpòt moun ka fè migrèn. Men, yo pi komen nan moun ki gen òmòn sèks fi epi yo ka deklanche pa sik règ la. Yo pi komen nan moun ki gen ant 20 an ak 40 an epi yo vin mwens komen apre menopoz, Doktè. Zhu eksplike.
• Dire: San tretman, migrèn ka dire soti 4 èdtan rive plizyè jou.

Mal tèt an grap

Maltèt an grap yo se kalite ki pi komen nan yon gwoup maltèt yo konnen kòm sefalalji otonòm trijeminal. Mal tèt an grap yo idantifye pa karakteristik sa yo:

• Sentòm yo: Mal tèt an grap yo se kalite maltèt prensipal ki pi douloure—epi potansyèlman youn nan kondisyon ki pi douloure ki egziste. Yo ka lakòz tou nen bouche ak je ki anfle, ki tonbe, oswa ki dlo nan je sou bò ki afekte a. Kòm non an sijere, yo rive an grap. Pa egzanp, yon moun ka gen mal tèt chak jou pandan kèk mwa, epi apre sa jwenn yon peryòd san mal tèt ki ka dire mwa oswa ane. Yo gen tandans rive nan menm lè chak jou epi yo pi komen nan mitan lannuit pase migrèn.
• Kote: Mal tèt an grap yo "fiks sou yon bò"—yo toujou rive sou yon sèl bò tèt la. Kote a souvan dèyè ak alantou je a.
• Kòz: Ekspè yo pa fin sèten kisa ki lakòz maltèt an grap yo, men jenetik ka jwe yon wòl.
• Ki moun ki afekte: Mal tèt an grap yo pi komen nan gason ak nan moun ki fimen. Yo anjeneral kòmanse nan laj jèn adilt oswa nan laj mwayen.
• Dire: Mal tèt an grap yo anjeneral rive nan pik yo nan lespas 10 minit apre yo fin kòmanse epi yo ka dire ant 15 minit ak 3 èdtan.

Tretman pou maltèt prensipal

Pandan ke pa gen okenn gerizon pou maladi mal tèt prensipal, doktè yo ofri anpil tretman ak teknik pou jere yo. Tretman egzat la depann de ki kalite maltèt ou genyen ak fason li afekte lavi ou.

An jeneral, tretman yo tonbe nan kèk kategori:

• Tretman prevantif: Sa yo se tretman yo pran sou yon baz regilye pou diminye frekans ak gravite maltèt nan lavni. “Sa yo ka itil pou pasyan ki gen maltèt nan yon gravite ak frekans ki entèfere ak lavi chak jou yo,” se sa Doktè Zhu di.
• Tretman ijan: Sa yo se tretman ki konbat doulè yo pran lè yon mal tèt rive. Yo gen ladan yo dwòg san preskripsyon tankou ibipwofèn ak asetaminofèn, ansanm ak yon varyete medikaman sou preskripsyon. “Medikaman sa yo pa anpeche mal tèt, men yo ka ede soulaje doulè lè ou gen youn,” se sa li di.
• Tretman doulè san medikaman: Anpil pasyan benefisye de tretman altènatif tankou akiponkti oswa terapi masaj. Moun ki gen maltèt souvan ka fè eksperyans doulè nan kou ak doulè nan do. “Migrèn yo menm ka mennen nan doulè nan kou, men pwoblèm kou ak kolòn vètebral kapab tou fè migrèn yo vin pi mal,” se sa Doktè Zhu di. Kèlkeswa sa, trete doulè a avèk fizyoterapi ka ede pote soulajman pou kèk pasyan.
• Tretman ki baze sou aparèy: Gen kèk moun ki gen migrèn ki sèvi ak aparèy medikal pou trete doulè a. Yon kalite aparèy yo aplike sou fwon an, kote li voye siyal elektrik pou diminye nè ki twò aktif sou tan. Yon lòt aparèy yo mete sou bra a.
• Sipleman: Gen kèk moun ki gen tèt fè mal ki jwenn ke vitamin ak sipleman dyetetik ki vann san preskripsyon ka ede kenbe doulè nan tèt yo anba kontwòl, Doktè Zhu di. Kèk egzanp gen ladan mayezyòm, vitamin B2, ak koanzim Q10 (CoQ10).
• Chanjman nan fòm vi: Gen kèk moun ki jwenn ke sant, manje, oswa alkòl ka deklanche tèt fè mal. Evite sa ki ka deklanche yo ka ede. Lòt chwa ki an sante tankou dòmi byen, fè egzèsis regilyèman, ak jere estrès ka anpeche tèt fè mal tou. “Fè kalite ajisteman sa yo ka fè yon gwo diferans nan tèt fè mal ak nan sante an jeneral alontèm,” Doktè Zhu di.

Tèt fè mal segondè (ak tèt fè mal ou pa ta dwe inyore)

Lè ou chèche èd pou tèt fè mal, doktè ou ap pwobableman kòmanse pa chèche lòt faktè ki ka lakòz doulè, se sa Doktè Zhu di.

Kondisyon sante kache ki afekte sèvo a ka lakòz sa doktè yo rele “twoub tèt fè mal segondè.” Gen anpil kòz posib pou tèt fè mal segondè, tankou pwoblèm veso sangen, enflamasyon, timè, oswa anomali nan kou a ak kolòn vètebral la. “Si ou gen tèt fè mal ki bay pwoblèm, ou ta dwe wè yon pwofesyonèl swen sante pou evalyasyon ak dyagnostik.”

Gen yon kalite tèt fè mal segondè tout moun ta dwe konnen. “Tèt fè mal loraj” vin bridsoukou, yo rive nan pik doulè entans nan kèk segonn oswa yon minit apre yo fin kòmanse. Yo ka endike yon kondisyon ki mete lavi an danje tankou sèyman nan sèvo.

“Si ou gen yon mal tèt grav ki parètbridsoukou, ale nan sal ijans pou yon evalyasyon imedya,” se sa Doktè Zhu di.

Kilè pou chèche tretman pou tèt fè mal

Gen kèk moun ki gen tèt fè mal ki parèt detanzantan. Gen lòt ki gen doulè pi souvan, oswa menm chak jou. Si tèt fè mal yo ap entèfere ak kalite lavi ou, li se yon bon lide pou pale ak doktè ou, se sa Doktè Zhu di.

Founisè swen sante prensipal ou ka ede kòmanse pwosesis pou rive nan fon pwoblèm nan. Anvan randevou ou, kenbe yon jounal sou tèt fè mal ak sentòm ou genyen.

“Anpil pasyan mansyone sèlman tèt fè mal grav, men li enpòtan pou fè nou konnen lè ou santi tèt fè mal ki pi lejè tou,” se sa li di. “Nou vle konnen tout sitiyasyon an pou nou ka mete l nan yon kontèks ki pi laj epi jwenn bon plan tretman an pou ba ou yon soulajman.”