Grès nan Rejim Alimantè ak Maladi Kè
Debbie Krivitsky, RD, LDN
Enfòmasyon sou ki manje ki bon pou sante ak ki manje ki ka lakòz maladi ka bay konfizyon, sitou lè se kesyon grès nan manje. Èske grès bon pou ou oubyen non?
Repons lan depann de ki kalite grès ou manje. Debbie Krivitsky, RD, LDN, yon dyetetisyèn Mass General Brigham nan Pwogram Prevansyon Maladi Kadyovaskilè, diskite sou fason grès nan rejim alimantè afekte sante kè. Li eksplike tou poukisa grès satire ogmante risk maladi kè ak ki kalite grès ki bon pou sante.
Kisa grès ki nan manje ye?
Grès se yon eleman nitritif yo jwenn nan anpil manje. « Grès gen anpil kalori menm nan yon ti kantite. Se poutèt sa, veye kantite grès ou manje pou ede w kontwole pwa w. Sa enpòtan paske twòp pwa se yon faktè risk pou tout maladi kwonik », se sa Krivitsky di. « Epi rechèch montre nou yon rejim ki gen anpil grès ogmante risk pwoblèm kè ak kansè. »
Men, gen grès ki bon pou sante, epi kò nou bezwen grès nan manje nou. Grès nesesè pou izolasyon tèmik ak pwoteksyon. Grès ede kò w absòbe vitamin A, D, E ak K. Vitamin sa yo fonn nan grès, epi kò w bezwen yo tout.
« Grès fè manje gen pi bon gou, epi li ede w santi vant ou plen pi lontan », se sa Krivitsky di. « Chwazi bon kalite grès pou ede amelyore kolestewòl ou, epi veye pou w pa manje twòp grès. »
Kijan grès afekte kè a?
Lè w manje grès, fwa w kraze yo epi li konbine yo ak yon molekil pwoteyin. Pake grès-pwoteyin sa a rele yon lipopwoteyin. Lipopwoteyin yo ka antre nan sikilasyon san w, kote kò w ka itilize yo.
Yon kalite lipopwoteyin, ki rele lipopwoteyin ki gen dansite ki ba (LDL), yo konnen l tou kòm « move » kolestewòl. LDL depoze sou sifas atè w yo epi li ka mennen nan akimilasyon plak. Akimilasyon plak ka limite sikilasyon san nan kè w oswa nan sèvo w, sa ki mennen nan yon kriz kadyak oswa yon estwòk. Lè kolestewòl wo, sitou LDL, sa ka anonse pwoblèm kè alavni, tankou kriz kadyak.
« Men kote ki gen yon mechan, gen yon ewo tou: se HDL, yon lipopwoteyin ki gen dansite ki wo », se sa Krivitsky di. « HDL se “bon” kolestewòl la. Li retire LDL nan veso sangen w yo pou kò w ka debarase l de li. » Byenke HDL ede pwoteje kè w, li pa klè si li ka ede predi yon pwoblèm kè tankou yon kriz kadyak.
Grès satire ak maladi kè
Pou limite risk maladi kè w, fè atansyon ak kantite grès satire w konsome, ki ka mennen nan kolestewòl LDL wo. LDL wo ogmante risk maladi kè ak kriz kadyak, paske li kontribye nan blokaj nan atè w yo.
Grès satire jeneralman soti nan bèt epi yo solid nan tanperati chanm. Lwil kokoye ak lwil palmis se sèl grès satire ki soti nan plant.
Manje ki gen plis grès satire yo se:
- Vyann bèf
- Lwil kokoye ak lwil palmis
- Pwodui letye
- Gi (bè yo fonn epi yo retire rès lèt ladan l)
- Vyann ti mouton
- Vyann kochon
- Nenpòt kalite vyann trete
Avèk letan, yon rejim alimantè ki gen anpil grès satire ogmante risk pwoblèm kè w. Sepandan, efè grès satire sou veso sangen ou yo imedya tou. “Tousuit apre ou fin dijere yon repa ki gen anpil grès satire, mi veso sangen w yo vin rèd, epi kè w oblije travay pi di pou ponpe san,” se sa Krivitsky di.
Krivitsky rekòmande pou limite grès satire otan sa posib. Men kèk konsèy pou w manje mwens grès satire:
- Chwazi pwodui letye ki pa gen anpil grès oswa ki pa gen grès ditou. Lè w ap achte fwomaj, lèt, yogout ak lòt pwodui letye, chèche mo « fat-free » (san grès), « low-fat » (ki gen ti kras grès) oswa « skim » (lèt san grès) sou etikèt la.
- Pa manje vyann wouj (vyann bèf, vyann kochon oswa vyann ti mouton) plis pase yon fwa pa semèn. Si w manje vyann wouj, chèche moso ki make « round » (kwis) oswa « loin » (do). Yo gen mwens grès satire. Si ou manje vyann bèf moulen, chwazi sa ki gen 93 % vyann mèg.
Yon dyetetisyen konbine konesans nitrisyon ki baze sou rechèch ak yon apwòch pèsonalize pou ede w atenn objektif dyetetik ou yo. Nan fen jounen an, nou vle ede w kreye abitid ki an sen ou ka kenbe.
Debbie Krivitsky, RD, LDN
- Dietitian, Mass General Brigham
Èske ou ta dwe evite manje ki gen kolestewòl?
Si kolestewòl LDL wo ogmante risk maladi kè ak lòt pwoblèm kè, èske ou ka manje manje ki gen kolestewòl? « Sa se souvan youn nan premye kesyon moun poze m sou grès nan manje », se sa Krivitsky di. Manje ki gen kolestewòl yo se:
- Fwomaj
- Jòn ze
- Vyann wouj
- Fwi lanmè ki gen kokiy
Kolestewòl wo se youn nan faktè risk prensipal pou maladi kè. Sepandan, pou pifò moun, kolestewòl ki soti nan manje pa ogmante nivo kolestewòl nan san an anpil. « Gen kèk moun ki eritye yon karakteristik ki fè kolestewòl nan manje ogmante kolestewòl nan san yo », se sa Krivitsky di. Si ou konnen ou eritye yon risk oswa gen moun nan fanmi w ki te gen kolestewòl wo, veye kantite manje ki gen anpil kolestewòl ou manje.
Si ou pa gen yon risk ou eritye, li pa fasil pou w manje ase kolestewòl pou sa afekte nivo kolestewòl nan san w. Manje jiska kat ze antye pa semèn oswa manje fwi lanmè ki gen kokiy, pa egzanp, pa ta dwe afekte kolestewòl ou.
Chwazi grès ki bon pou kè a: grès ki pa satire ak omega-3
Grès se yon pati enpòtan nan manje w, kidonk chwazi grès ki bon pou kè w. Gen kèk grès poli-ensatire ak mono-ensatire ki, aktyèlman ede diminye LDL ak trigliserid nan kò w. Trigliserid yo se yon kalite grès ki kontribye nan fòmasyon plak nan atè w yo. Lè nivo trigliserid nan san w wo, risk pou w gen maladi kè, kriz kadyak ak lòt pwoblèm kè ogmante.
Pami sous grès ki an sante ki ka ede diminye LDL, genyen:
- Pwason: Fletan, aran, makwo, somon, sadin, ton, ak twout se pi bon chwa pou omega-3. Krivitsky konseye manje pwason omwen de fwa pa semèn pou sante kè a.
- Lwil ki bon pou sante: Lwil kanola, mayi, grenn rezen, oliv, katam, soya, sezam ak tounesòl gen swa grès poliensatire oswa omega-3.
- Nwa ak grenn: Zannmann, grenn len, pekan ak nwa anglè se bon sous grès ki an sante.
Yon dyetetisyen rann sa senp
Dyetetisyen yo souvan rekòmande pou moun pa jwenn plis pase 30 % nan kalori yo konsome chak jou nan grès. Men, chèche konnen ki jan pou jwenn bon kalite ak bon kantite grès ki an sante ka difisil poukont ou. Pou pwoteje kè w, ou bezwen fè plis pase kontwole kantite grès ou manje.
« Pou sante kè w, sa ki pi enpòtan se abitid ou genyen nan manje ak fason ou fè egzèsis », se sa Krivitsky di. « Yon dyetetisyen sèvi ak sa rechèch montre sou manje ak sante pou bay konsèy ki adapte ak bezwen ou. Nou chita avèk ou epi nou devlope yon plan pèsonalize pou ede ou reyalize objektif nitrisyon ou yo. Sa ki pi enpòtan, nou vle ede w pran bon abitid pou sante w ou ka kenbe. »