Kansè ki pi komen lakay fanm ak moun yo te deziyen kòm fi lè yo te fèt (AFAB)

Kansè ki pi komen lakay fanm ak moun yo te deziyen kòm fi lè yo te fèt (AFAB) De lòt kalite kansè ki pi souvan dyagnostike lakay fanm yo kansè nan poumon ak kansè kolorektal — ka pi siprann anpil moun. Ansanm, twa maladi sa yo reprezante 52% tout kansè yo dyagnostike lakay fanm ak moun yo te deziyen kòm fi lè yo te fèt (AFAB).

Beverly Moy, MD, MPH, Jessica Lin, MD, ak Aparna Parikh, MD, onkològ nan Mass General Brigham Cancer Institute reflechi sou faktè risk kansè ki pi komen lakay fanm ak moun yo te deziyen kòm fi lè yo te fèt (AFAB). Doktè Moy se direktè klinik Pwogram Onkoloji Tete a ak direktè Ekite nan Swen Kansè. Doktè Lin se yon doktè k ap pratike nan Center for Thoracic Cancers ak Henri and Belinda Termeer Center for Targeted Therapies. Doktè Parikh se direktè medikal Center for Young Adult Colorectal Cancer.

Konprann faktè risk ou yo epi fè egzamen depistaj yo nan entèval yo rekòmande se kle pou jwenn nenpòt kansè bonè, lè li pi fasil pou trete. Men sa ou bezwen konnen sou kansè sa yo ki pi komen.

Faktè risk pou kansè nan tete

Kansè nan tete reprezante 31% tout kansè lakay fanm. Gen kèk moun ki eritye chanjman jenetik ki fè yo gen plis chans pou devlope kansè nan tete.

Anviwon 5 a 10% kansè nan tete yo se rezilta chanjman jenetik yon moun eritye nan men yon paran. Gen kèk nan chanjman sa yo ki gen ladan sa ki fèt nan jèn BRCA1 oswa BRCA2, PALB2, CHEK2, ak plizyè lòt ankò. Moun ki gen yon gwo istwa kansè nan fanmi yo ta dwe pale sou sa ak doktè yo pou yo ka evalye pi byen pwòp risk yo genyen pou devlope kansè,” se sa Doktè Moy di.

Kalite kansè nan tete ki pi komen an, kansè nan tete ki pozitif pou reseptè òmòn, ka asosye ak plizyè faktè risk, tankou:

• Kòmanse règ anvan laj 11 an.
• Pa janm fè pitit oswa pa bay tete.
• Fè premye pitit la apre laj 35 an.
• Antre nan menopoz apre laj 55 an.
• Istwa kansè nan tete nan fanmi an.
• Obezite

Depistaj kansè nan tete

Tès depistaj yo rekòmande pou pifò fanm ak moun yo te deziyen kòm fi lè yo te fèt (AFAB) se yon mamogram chak ane.

“Li enpòtan anpil pou moun ki gen 40 an oswa plis fè mamogram depistaj yo regilyèman. Mamogram yo se sèl tès ki montre li ka diminye kantite moun ki mouri akòz kansè nan tete. Mamogram yo ka detekte kansè a bonè, lè li gen plis chans pou li ka geri,” se sa Doktè Moy di.

Deteksyon bonè ka mennen tou nan tretman ki mwens anvayisan. Doktè yo ka kapab retire timè kansè nan tete ki nan premye etap yo avèk pwosedi tankou lumpektomi, olye yo retire tout tete a pandan yon mastèktomi.

Tout fanm ak moun yo te deziyen kòm fi lè yo te fèt (AFAB) ta dwe kòmanse fè mamogram depistaj regilyèman depi laj 40 an, dapredirektiv ki mete ajou nan U.S. Preventive Services Task Force (USPSTF). Nouvo rekòmandasyon sa a mande pou yo kòmanse depistaj pi bonè apre prèv yo te montre gen yon ogmantasyon nan ka kansè nan tete pami fanm ki nan laj 40 yo.

Gwoup Travay la rekòmande pou tout fanm fè depistaj kansè nan tete chak de zan, kòmanse depi laj 40 an epi kontinye jiska laj 74 an, pou diminye risk yo genyen pou yo mouri akòz maladi sa a.

Kèlkeswa laj ou, doktè ou ka fè lòt rekòmandasyon, tankou fè mamogram pi souvan, fè yon ekografi anplis mamogram, oswa fè yon MRI tete si ou gen faktè risk ki wo tankou:

• YYon chanjman jenetik yo konnen oswa yon istwa fanmi ki gen chanjman jenetik ki asosye ak kansè nan tete.
• Yon istwa pèsonèl oswa fanmi kèk sendwòm medikal espesifik.
• Te resevwa terapi radyasyon nan pwatrin ant 10 ak 30 an
• Tisi tete dans

Si ou remake nenpòt boul nan tete oswa lòt chanjman nan tete ou ant de mamogram, pa panike. Pran yon randevou ak doktè swen prensipal ou (PCP) oswa jinekolojis ou, ki ka ede evalye chanjman yo.

Faktè risk pou kansè nan poumon

Kansè nan poumon se dezyèm kalite kansè ki pi komen, epi li afekte plis pase 120,000 fanm Ozetazini chak ane. Kansè nan poumon lakòz plis lanmò akòz kansè lakay fanm — 21% nan tout lanmò kansè yo. Anviwon 60,000 fanm mouri ak kansè nan poumon chak ane.

Asosyasyon Ameriken pou Sante Poumon (ALA) estime fimen lakòz 90% ka kansè nan poumon yo. Ansyen moun ki te fimen ak moun ki respire lafimen lòt moun (lafimen segondè) gen yon risk ki pi wo tou. An menm tan, moun ki pa janm fimen oswa moun ki te ekspoze anpil ak lafimen segondè ka toujou devlope kansè nan poumon. Se poutèt sa, li enpòtan pou konnen kansè nan poumon ka afekte nenpòt moun, kèlkeswa istwa fimen li.

Lòt faktè risk yo gen ladan yon istwa kansè nan poumon nan fanmi an oswa ekspozisyon ak toksin nan anviwònman an, tankou:

• Radon, yon gaz radyoaktif
• Chimik danjere tankou amyant ak kadmyòm
• Polisyon nan lè a.

Depistaj kansè nan poumon

Dyagnostik bonè se kle pou tretman kansè nan poumon ki reyisi. Men, kansè sa a ka devlope pandan yon bon bout tan san li pa bay sentòm. Pou moun ki gen yon risk pi wo pou kansè nan poumon, depistaj la la enpòtan anpil.

Depistaj kansè nan poumon pèmèt yo detekte epi dyagnostike kansè nan poumon pi bonè, lè li gen plis chans pou li pi fasil pou trete epi geri pase lè yo dekouvri li nan etap ki pi avanse,” se sa Doktè Lin di. Etid yo montre sa tradui nan yon pi ba risk pou moun ki gen plis chans pou devlope kansè nan poumon mouri akòz kansè nan poumon.”

Doktè yo itilize tomografi òdinatè ak dòz radyasyon ki ba (LDCT), yon kalite tès imaj, pou fè depistaj kansè nan poumon. USPSTF rekòmande pou moun ki satisfè tout kritè sa yo fè depistaj ak LDCT chak ane.

• Gen ant 50 ak 80 ane
• Ou gen yon istwa fimen ki egal ak 20 pake-ane (yon pake-ane se kantite pake sigarèt ou te fimen pa jou miltipliye pa kantite ane ou te fimen).
• Doktè ou ka rekòmande yon depistaj kansè nan poumon ak LDCT menm si ou pa satisfè kritè sa yo, dapre nouvo direktiv American Cancer Society yo.

Faktè risk pou kansè kolorektal

Kansè kolorektal se yon kansè ki afekte kolon an (gwo trip la) oswa zòn kote li konekte ak twou dèyè a, yo rele rektòm. Kansè kolorektal souvan kòmanse kòm kwasans ki pa nòmal men ki pa kansè, yo rele polip.

Anviwon 1 sou 26 fanm ap devlope kansè nan kolon yon jou. Chans jeneral ou genyen pou devlope kansè kolorektal ogmante ak laj. Lòt faktè risk yo gen ladan:

• Konsomasyon alkòl ak itilizasyon tabak.
• Yon alimantasyon ki baze sou vyann trete ak manje ki gen anpil grès, avèk kèk fwi ak legim ki rich an fib.
• Lè yon moun twò gwo.
• Mennen yon vi sedantè
• Yon dyagnostik maladi entesten enflamatwa oswa kèk sendwòm jenetik.
• Yon istwa kansè kolorektal oswa polip nan fanmi an oswa nan pwòp istwa medikal moun nan.

Depistaj kansè kolorektal

Doktè yo itilize depistaj kansè kolorektal pou detekte kansè nan premye etap li, ki pi fasil pou trete.

Kansè kolorektal ap ogmante lakay jèn adilt yo. Pifò ka kansè kolorektal yo pa gen rapò ak yon istwa kansè nan fanmi an. Sepandan, jiska 30% nan tout dyagnostik kansè kolorektal yo fèt lakay pasyan ki gen yon istwa kansè kolorektal nan fanmi yo.

Si ou gen yon istwa kansè kolorektal nan fanmi ou, ou ta dwe fè premye koloskopi ou a lè ou gen 40 an, oswa 10 an anvan laj manm fanmi pwòch ou a te resevwa dyagnostik la,” Doktè a esplike. Parikh.

USPSTF rekòmande pou kòmanse depistaj la depi laj 45 an epi fè li selon ka pa ka pou moun ki gen plis pase 75 an.

Gen plizyè kalite tès diferan ki sèvi pou fè depistaj kansè kolorektal. Doktè ou ka rekòmande ki tès ki pi bon pou ou epi li ka di ou ki entèval depistaj ki apwopriye selon nivo risk ou.

• YonTès poupouLi chèche prezans san oswa chanjman nan ADN, ki se siy enpòtan kansè. Tès sa yo mande pou ou kolekte yon ti echantiyon poupou epi voye li pou yo fè tès sou li.
• Koloskopi Li sèvi ak yon ti kamera ki pèmèt doktè ou wè tout kolon an ak rektòm nan. Si gen polip, yo ka retire yo pou yo teste yo.
• Sigmoyidoskopi fleksib Li sèvi ak yon kamera tou, men li egzamine sèlman rektòm nan ak yon pati nan kolon an.
• Koloskopi CT (koloskopi vityèl) Li sèvi ak eskanè CT pou gade kolon an.

Depistaj pou jwenn pi bon tretman ak pi bon rezilta

Doktè-chèchè nan Mass General Brigham ap dirije travay la nan domèn swen klinik ak rechèch pou ede moun ki gen kansè jwenn dyagnostik yo nan etap ki pi bonè posib.

Kalite zouti ki pi enpòtan yo se zouti ki ka ede idantifye ki moun ki gen risk pou ki kalite kansè. Nan tan lontan, konpreyansyon sou risk kansè te twò senp epi li te baze sou yon sèl dimansyon.

Kalkilatris risk ki disponib pou doktè yo souvan konsantre sou itilizasyon tabak, konsomasyon alkòl, ak pwa. Men, yo pa pran an konsiderasyon kèk faktè risk kansè modèn ki enpòtan, tankou:

• Kalite lè a.
• Estrès.
• Povrete ak lòt faktè sosyal ki enfliyanse sante.
• Efè chanjman nan sistèm alimantè nou yo.
• Ekspozisyon nan travay
• Chanjman klimatik

Men, teknoloji a ap avanse, epi lè yo sèvi ak zouti tankou tès jenetik avanse, biyomakè ki soti nan san, ak entèlijans atifisyèl (AI), doktè yo pral kapab devlope estrateji ki pi entèlijan pou bay rekòmandasyon depistaj ak prevansyon kansè ki vrèman adapte ak chak moun.

Klinik Deteksyon Prekos ak Dyagnostik la

Pwofesyonèl swen sante nan Klinik Deteksyon Bonè ak Dyagnostik Kansè Mass General Brigham Cancer Institute rankontre ak pasyan yo pou fè yon konsiltasyon sou evalyasyon risk kansè. Pandan vizit apwofondi sa a, yo aprann sou faktè risk kansè ki espesifik pou chak moun epi yo adapte rekòmandasyon depistaj kansè yo. Pasyan yo ka patisipe tou nan plizyè esè klinik pou ede akselere itilizasyon nouvo teknoloji ki kapab jwenn kansè nan premye etap li yo.

Anplis, pou pasyan ki gen yon rezilta nòmal nan yon tès laboratwa oswa yon radyografi ki montre yo ka gen kansè, pwofesyonèl swen yo bay aksè rapid ak fasil pou dènye tès dyagnostik yo epi yo ede oryante yo nan yon gwoup tretman kansè ki apwopriye, si sa nesesè.