Konsèy pou jere migrèn
Gen yon migrèn pa sèlman fè mal—sa ka fè travay chak jou santi yo difisil. Ansanm ak mal tèt la, ou ka gen lòt sentòm ki fè li difisil pou konsantre, travay, oswa detann ou. Pou anpil moun, migrèn entèfere ak lavi ak aktivite chak jou.
Bon nouvèl la se ke ou ka jere migrèn ak yon konbinezon swen pèsonèl, medikaman, ak chanjman nan fason w viv. Pandan w aprann sa ki deklanche migrèn ou yo epi w konnen kijan pou trete yo, ou ka diminye frekans yo ak entansite yo. Migrèn chak moun diferan, men jwenn bon plan an ka fè yon gwo diferans nan jan w santi w pi byen.
"Migrèn afekte tout lavi w," di Carolyn A. Bernstein, MD, FAHS, yon newològ nan Mass General Brigham epi Lavine Family Endowed Chair in Neurology nan Brigham and Women’s Hospital. "Se plis pase yon mal tèt, e menm si w pa gen yon migrèn, ou ka pase tan ap enkyete w sou kilè pwochen an ap rive." Aprann kèk teknik pou idantifye sa ki deklanche yo ka ede."
Doktè Bernstein pataje konsèy li pou anpeche epi jere migrèn.
Poukisa mwen gen migrèn?
Yon migrèn ka rive pou plizyè rezon, tankou istwa sante fanmi, deklanche chak jou, oswa faktè anviwònman. Konprann kòz sa yo ka ede w anpeche yo epi jere yo. Kòz ak deklanche komen yo enkli:
- Antesedan sante fanmi: Ou gen plis chans pou fè migrèn pase lòt moun si li nan fanmi w.
- Estrès, enkyetid, oswa depresyon : Estrès emosyonèl ka deklanche yon migrèn.
- Dòmi twòp oswa twò piti : Chanjman nan abitid dòmi w ka lakòz yon migrèn.
- Pa bwè ase dlo : Dezidratasyon se yon deklanchè migrèn komen.
- Chanjman òmon tankou pandan règ oswa ovilasyon : Chanjman nan estwojèn ka deklanche mal tèt nan fanm.
- Sèten manje oswa sote repa : Manje ki deklanche yon migrèn enkli fwomaj ki gen laj, alkòl, ak vyann trete.
- Kèk medikaman : Medikaman tankou kontraseptif oral oswa vazodilatè (medikaman ki ede veso sangen yo detann epi ouvri) ka pafwa lakòz yon migrèn.
- Aktivite fizik bridsoukou : Egzèsis entans toudenkou ka mennen nan epizòd migrèn.
- Faktè anviwònman : Chanjman nan tan an, presyon lè a, oswa ekspoze a limyè klere, bri fò, oswa sant fò ka deklanche yon migrèn.
“Konprann sa ki deklanche migrèn ou yo ka ede w anpeche yo,” se sa Doktè Bernstein rekòmande. “Kenbe yon jounal maltèt pou ede w swiv deklanche w yo epi evite yo alavni.”
Ki sentòm ak faz yon migrèn?
Sentòm migrèn yo diferan pou tout moun. Yon migrèn rive nan 4 faz:
- Faz pwodwomik (premye sentòm avètisman) : Sa rive 24 a 48 èdtan anvan yon migrèn. Ou ka santi w iritab, gen yon kou rèd, anvi manje sèten manje, oswa santi chanjman nan imè. Lòt siy ka gen ladan baye souvan, retansyon likid, ak ogmantasyon pipi.
- Faz ora (twoub sansoryèl) : Ou ka wè flach limyè oswa tach klere, gen difikilte pou pale, oswa santi pikotman nan kò w. Sentòm vizyèl yo komen, men kèk moun ka fè eksperyans chanjman sansoryèl tou tankou angoudisman oswa difikilte pou pale.
- Faz atak (sentòm mal tèt) : Sa a se migrèn nan li menm, ki souvan lakòz doulè ki bat sou yon bò nan tèt la. Kote migrèn nan ka varye, men anjeneral li sou yon bò nan tèt la. Mouvman oswa aktivite fizik ka fè doulè a vin pi mal.
- Faz postdwomik (apre migrèn nan): Apre migrèn nan fini, ou ka santi w fatige oswa chanje imè pandan jiska 24 èdtan. Anpil moun santi yo fin vide, pandan ke lòt moun ka santi yo eforik apre doulè a diminye.
Se pa tout moun ki fè eksperyans tout 4 faz yo. Gen moun ki ka gen lòt sentòm tankou vètij oswa tèt vire. Suiv sentòm ou yo pandan chak faz ka ede doktè ou rekòmande pi bon plan tretman pou jere migrèn.
Ki diferan kalite migrèn ki genyen?
Gen 2 kalite migrèn prensipal :
- Migrèn epizodik : Sa yo rive mwens pase 15 jou pa mwa epi yo klase pa doulè ki rive jiska 14 jou pa mwa. Moun ki gen migrèn epizodik ka gen peryòd long san sentòm.
- Migrèn kwonik : Sa yo rive 15 jou oswa plis pa mwa. Migrèn kwonik pi grav epi li difisil pou jere, souvan li mande tretman regilye.
Lòt fòm migrèn yo enkli migrèn règ, ki lye ak chanjman òmon pandan sik règ la, ak migrèn emiplejik, kote moun ka santi yo fèb tanporèman sou mwatye kò yo pandan migrèn nan.
Konbyen tan migrèn ka dire?
Yon migrèn ka dire nenpòt kote ant 4 a 72 èdtan si li pa trete. Dire a depann de kalite migrèn nan, sa ki te deklanche li, ak jan ou kòmanse tretman an vit. Gen kèk migrèn ki fini nan kèk èdtan sèlman, pandan ke lòt yo ka dire pandan plizyè jou, sa ki lakòz doulè ak malèz.
Si yon migrèn dire plis pase 72 èdtan, li enpòtan pou pale ak yon doktè. Epizòd ki dire lontan ka vle di ou bezwen yon lòt tretman, oswa medikaman pou migrèn, pou ede jere sentòm yo epi anpeche epizòd nan lavni.
Ki jan pou pratike swen pèsonèl pou migrèn lakay ou
Si ou fè yon migrèn, gen anpil teknik swen pèsonèl pou migrèn ou ka fè lakay ou pou ede diminye sentòm yo epi jere doulè ou. Sa yo gen ladan yo:
- Repoze nan yon chanm ki fè nwa epi ki trankil : Limyè ak son ka fè yon migrèn vin pi mal, kidonk evite yo lè ou kapab. Yon migrèn souvan vini ak sansiblite nan limyè, bri, e menm odè.
- Bwè anpil dlo : Rete idrate ka ede anpeche epi trete yon migrèn. Dezidratasyon ka fè sentòm yo vin pi mal, kidonk li enpòtan pou bwè ase likid.
- Itilize yon konprès frèt : Mete yon bagay frèt sou fwon ou oswa kou ou ka ede diminye doulè. Gen kèk moun ki jwenn soulajman lè yo itilize chalè pito, kidonk fè eksperyans ak sa ki mache pi byen pou ou.
- Pratike teknik detant : Respirasyon pwofon oswa meditasyon ka diminye estrès, ki ka deklanche yon migrèn.
- Itilize ti kantite kafeyin : Itilize yon ti kafeyin nan kòmansman yon migrèn ka ede diminye sentòm yo. Sepandan, twòp kafeyin oswa mank kafeyin ka deklanche yon migrèn, kidonk fè atansyon.
Si tretman lakay ou yo pa mache, oswa migrèn ou vin pi mal, pale ak doktè ou. Ka grav yo ka mande medikaman sou preskripsyon pou migrèn oswa lòt tretman medikal.
Kijan pou anpeche migrèn
Migrèn ka trete nan de fason: jere sentòm yo pandan yon kriz, oswa eseye anpeche yo rive an premye. Doktè ou ka rekòmande yon konbinezon medikaman ak chanjman nan fason w viv pou ede.
Medikaman pou migrèn
Si ou gen migrèn, gen plizyè kalite medikaman ki ka ede swa sispann doulè a oswa anpeche li rive. Bon medikaman an ap depann de jan migrèn ou yo grav ak konbyen fwa ou gen yo. Medikaman sa yo gen ladan yo:
- Medikaman san preskripsyon: Pou migrèn modere, medikaman tankou ibipwofèn oswa asetaminofèn ka ede. NSAID ki pa sou preskripsyon ka diminye enflamasyon epi redwi doulè tou.
- Medikaman sou preskripsyon: Pou migrèn ki pi grav, doktè yo ka preskri triptan. Triptan yo travay nan diminye enflamasyon ak retresi veso sangen yo pou soulaje doulè.
- Medikaman prevantif: Si ou gen migrèn souvan, doktè ou ka sijere medikaman pou anpeche yo. Sa yo ka gen ladan beta blokè, blokè kanal kalsyòm, medikaman ki pi resan ki vize yon objektif, oswa Botox pou migrèn, ki ede diminye frekans migrèn yo.
Chanjman nan fòm vi pou anpeche ak jere migrèn
Anplis medikaman, fè sèten chanjman nan fòm vi ka ede diminye frekans migrèn yo epi ede w jere sentòm yo. Chanjman sa yo ka fè yon gwo diferans nan frekans migrèn yo ak jan yo grav. Sa yo gen ladan yo:
- Jesyon estrès: Diminye estrès atravè teknik detant, yoga, oswa meditasyon ka diminye frekans migrèn yo.
- Abitid pou ret an sante: Bay priyorite pi byen dòmi, bwè ase dlo, manje an sante, ak fè egzèsis regilyèman se faktè kle pou anpeche migrèn.
Viv ak migrèn
Jere migrèn ka difisil, men avèk bon plan an ak swen pèsonèl regilye pou migrèn, ou ka pran kontwòl epi santi w pi byen. Lè ou aprann sa ki deklanche migrèn yo, travay avèk doktè ou, epi fè ti chanjman nan woutin ou, ou ka ede diminye frekans migrèn yo ak kijan yo vin grav. Kit se atravè medikaman, chanjman nan fòm vi, oswa yon melanj ak tou de, jwenn sa ki mache pi byen pou ou a enpòtan. Si migrèn yo ap anpeche ou viv lavi ou, pale ak doktè ou pou jwenn yon plan tretman ki ede ou santi ou plis tankou tèt ou.