Maladi Parkinson kont Tranbleman esansyèl: Ki Diferans lan?

Tranbleman ki pa ka kontwole, oubyen tranbleman, pa sèlman la lè moun gen maladi Parkinson. Se youn nan plizyè sentòm ki pataje ant maladi a ak Tranbleman Esansyèl, yon lòt kondisyon nan sèvo ki responsab pou mouvman ki pa abityèl.

Byenke pa gen gerizon pou okenn nan kondisyon sa yo, plizyè tretman ka ede ralanti pwogresyon yo.

“Avèk ekip espesyalis nou an, nou ka ede jere sentòm yo epi ede w santi w plis tankou tèt ou,” di Rees Cosgrove, MD, FRCSC, yon newochirijyen Mass General Brigham. “Men siksè tretman sa yo ka depann de konbyen tan sa pran pou yon doktè fè yon dyagnostik.”

Doktè Cosgrove ap sèvi kòm direktè Epilepsi ak Newochiriji Fonksyonèl nan Brigham and Women’s Hospital. Li eksplike diferans ki genyen ant maladi Parkinson ak tranbleman esansyèl, sentòm yo, ak opsyon tretman ki disponib.

Ki diferans ki genyen ant maladi Parkinson ak Tranbleman Esansyèl?

Tranbleman Esansyèl pi kouran pase maladi Parkinson. Dapre Parkinson’s Foundation, 1 milyon moun nan Etazini ap viv ak maladi Parkinson. Prèske 10 milyon moun gen Tranbleman Esansyèl, dapre MedlinePlus.gov.

Maladi Parkinson kòmanse lè selil nève nan sèvo a febli, domaje, oswa mouri. Anpil nan selil sa yo egziste nan baz sèvo a nan substantia nigra, kote yo pwodui dopamin chimik lan. Sèvo a itilize dopamin pou inisye aktivite nan tout kò a.

Lè selil nève sa yo sispann travay epi nivo dopamin yo desann, sèvo a pèdi kontwòl sou kèk mouvman ak fonksyon.

Kontrèman ak maladi Parkinson, doktè yo pa konnen sa ki lakòz tranbleman esansyèl la. Sepandan, etid yo montre gen chanjman modere k ap fèt nan sèvo pasyan ki gen kondisyon sa a. Domaj parèt nan yon pati nan sèvo a ki rele serebelòm, ki responsab kowòdinasyon.

Ki sentòm maladi Parkinson ak tranbleman esansyèl?

Sentòm maladi Parkinson ak tranbleman esansyèl yo pwogresif, sa vle di sentòm yo vin pi grav ak letan.

Sentòm maladi Parkinson

Pasyan ki gen maladi Parkinson anjeneral fè eksperyans tranbleman ki pa ka kontwole lè yo an repo. Tranbleman an sanble ak yon mouvman ritmik, ale-vini epi li ogmante anba presyon.

“Se yon kondisyon ki trè fristran pou viv avèk li, ki lakòz anbara sosyal ak pwofesyonèl,” Doktè Cosgrove di. “Sa ki enteresan, tranbleman an diminye lè yon pasyan deplase bra l ak janm li volontèman.”

Pandan tranbleman an tipikman kòmanse nan men yo, li kapab kòmanse tou nan machwè a oswa nan pye yo.

Lòt siy ak sentòm prensipal maladi Parkinson nan enkli:

• Mouvman ralanti (bradikinezi)
• Bra, janm, oswa lestomak rèd
• Pwoblèm pou mache, pale, ak ekri
• Pwoblèm ak balans oswa posti, ki ka ogmante risk pou tonbe

Nan kèk ka, kondisyon an ka asosye tou ak:

• Pèt kapasite pou w pran sant
• Depresyon ak anksyete
• Difikilte pou vale oswa moulen
• Pèt kontwòl nan blad pipi oswa nan entesten
• Demans ak pwoblèm memwa
• Disfonksyon seksyèl
• Alisinasyon
• Fatig ak doulè
• Kranp nan mis, sitou nan janm ak zòtèy
• Tansyon ki bese toudenkou, ki ka lakòz vètij

Sentòm tranbleman esansyèl

Pasyan sa yo ki gen tranbleman esansyèl fè eksperyans sentòm ki sanble ak pa Parkinson yo, men nan moman opoze. Tranbleman an kòmanse lè yon pasyan eseye deplase manm li yo. Yo pa gen anpil chans pou yo fè eksperyans sentòm lè yo anrepo.

“Ou ka ap manje, ekri, oswa eseye abiye epi men w kòmanse tranble san kontwòl,” Doktè Cosgrove di. “Lè ou sispann eseye deplase, tranbleman an disparèt.”

Tranbleman an ka rive nan:

• Men
• Bra
• Tèt
• Machwè

Vwa w ka tranble tou, san okenn lòt siy newolojik. Mank somèy oswa estrès ka agrave sentòm yo.

Faktè risk maladi Parkinson ak tranbleman esansyèl

Gason gen plis chans pou yo devlope maladi Parkinson pase fanm. Pwobabilite a ogmante si:

• Ou gen plis pase 60 an.
• Ou gen fanmi pwòch ki gen kondisyon an.
• Ou te ekspoze a kèk pestisid.
• Ou gen kèk jèn yo konnen ki lakòz maladi Parkinson nan.

Tranbleman esansyèl ka devlope nan nenpòt laj, men li pi souvan kòmanse apre 40 oswa 50 an. Dapre National Institutes of Health (NIH), tranbleman esansyèl se yon maladi ereditè nan 50-70% nan ka yo.

Kijan yo fè dyagnostik maladi Parkinson?

Pa gen okenn tès espesifik pou maladi Parkinson, ni pou tranbleman esansyèl.

Doktè ki gen ekspètiz nan maladi mouvman yo konte sou evalyasyon newolojik konplè pou elimine kondisyon ki sanble yo. Yo poze pasyan yo kesyon sou sentòm yo ak antesedan familyal yo. Yo itilize tou:

• Tès san
• Tomodansitometri: Radyografi espesyal ki pwodui imaj koup transvèsal sèvo a.
• Tomografi pa emisyon pozitwon: Yon sibstans radyoaktif ki rele yon "tracer" ede mezire fonksyon sèvo a. Li ede tou idantifye aktivite sispèk ki ka siyal yon maladi.
• Imaj pa rezonans mayetik (MRI): Yon gwo leman ak onn radyo egzamine ògàn ak lòt estrikti andedan kò a.
• Byopsi po

Kondisyon ki sanble ak maladi Parkinson

Sentòm ki kouran nan lòt kondisyon nan sèvo fè maladi Parkinson nan vin pi difisil pou dyagnostike.

Kondisyon sa yo, ak sentòm yo enkli:

• Atwofi miltisistemik (MSA): Move kowòdinasyon ak lapawòl ki pa klè, oswa toude
• Demans kò Lewy: Sentòm yo varye ant mouvman dousman, manm rèd, ak tranbleman rive nan pèt memwa, move jijman, ak konfizyon. Lòt sentòm yo enkli alisinasyon vizyèl ak depresyon.
• Paralizi sipranikleyè pwogresif (PSP): Difikilte pou kontwole demach ak balans, ansanm ak yon enkapasite pou bouje je yo. Chanjman nan imè ak konpòtman, tankou depresyon, apatik, ak demans modere, ka rive tou.
• Dejenerasyon kòtikobazal (CBD): Manm rèd, balans ki deranje, ak move kowòdinasyon an. Sentòm yo ka parèt sou yon bò kò a anvan yo afekte lòt bò a. Lòt sentòm yo ka gen ladan yo tranbleman, ezitasyon oswa lapawòl ki koupe, difikilte pou vale, oswa enkapasite pou deplase san pwoblèm.

Tretman pou tranbleman esansyèl

Pifò moun ki gen tranbleman esansyèl ka soulaje sentòm yo avèk medikaman. Si medikaman pa ede, pale ak doktè ou. Cosgrove di estimilasyon serebral pwofon ka elimine sentòm yo kay 80-90% moun. Nan kèk ka, doktè yo ka itilize iltrason konsantre pou vize zòn nan sèvo a yo panse ki responsab tranbleman an.

Plizyè chanjman nan fason w viv ka ofri soulajman:

• Elimine oswa redwi kafeyin.
• Sèvi ak asyèt ak kiyè espesyal, oswa istansil ki pi lou.
• Pran medikaman yo alè.
• Diminye estrès. Meditasyon pou diminye anksyete ak estrès ka ede.
• Mete rad ki fasil pou mete ak retire (bann Velcro olye bouton).
• Dòmi plis, oswa aprann kijan pou w dòmi pi byen.

Èske ap janm gen yon remèd pou maladi Parkinson oswa tranbleman esansyèl?

Malgre doktè yo konsantre prensipalman sou trete sentòm tou de kondisyon yo, plizyè inisyativ atravè Mass General Brigham enspire anpil espwa pou yon remèd ak nouvo entèvansyon:

• Terapi jèn: Chèchè nan Brigham and Women’s Hospital ap teste terapi jèn ki fèt sou mezi pou pasyan yo. Yo te devlope sèvo minyati soti nan selil souch pou teste apwòch endividyèl yo. Nan Massachusetts General Hospital, chèchè yo ap teste kapasite IRM pou gide terapi jèn nan sèvo a. Gen kèk terapi ki ka ede sèvo a pwodui dopamine, sa ki soulaje kèk nan sentòm maladi Parkinson nan.
• Terapi selilè: Chèchè nan Mass General ak McLean Hospital te itilize selil ki soti nan sistèm iminitè a—baryè natirèl kò a kont maladi—pou fè amelyorasyon kle nan terapi selilè pou maladi Parkinson. Selil sa yo, yo rekonèt kòm selil T, ta ka amelyore livrezon, siviv, ak rekiperasyon selil ki repwograme pou pwodui dopamine.
• Dyagnostik pi bonè: Sa ka pran plizyè ane anvan pasyan yo remake premye siy kèk kondisyon nan sèvo a. Sèvi ak pouvwa byomakè yo ta ka ede chèchè Mass General Brigham yo vize kondisyon sa yo nan premye etap yo.
• Remèd entelijan: Rechèch ki soti nan Mass Eye and Ear sigjere yon medikaman ki sanble ak alkòl ta ka diminye yo tranbleman, oswa yon souke, nan vwa pasyan yo.

“Nou deja gen plizyè tretman efikas nan bwat zouti nou gen kounye a pou pasyan ki gen maladi Parkinson ak tranbleman esansyèl,” Doktè Cosgrove di. “Avèk rechèch k ap akselere nan yon vitès fou, li difisil pou w pa imajine ki nouvo zouti ki pral a dispozisyon nou nan kèk ane.”